ตามที่ บีไอซี สถานกงสุลใหญ่ ณ นครหนานหนิง ได้เคยรายงานความคืบหน้าเกี่ยวกับ ‘การสอบปลายภาค’ ของ “คลองขนส่งผิงลู่” หรือ Pinglu Canal (平陆运河) ก่อนการใช้งานจริง โดยเมื่อวันที่ 12 สิงหาคม 2569 ได้เริ่มการทดสอบเดินเรือบรรทุกสินค้าจริงตลอดเส้นทาง การทดสอบระบบร่วมของประตูเรือสัญจร 3 แห่งในคลองขนส่งผิงลู่ เพื่อตรวจสอบและประเมินความพร้อมด้านระบบโครงสร้างพื้นฐาน ระบบปฏิบัติการ (ซอฟแวร์) ระบบสาธารณูปโภคและสิ่งอำนวยความสะดวกที่เกี่ยวข้องในทุกด้าน

การประชุมร่วมเพื่อตรวจรับงานก่อสร้างโครงการคลองขนส่งผิงลู่
เครดิตภาพ : cjkhd.com

1,462 วัน หรือ 4 ปีเต็ม ของการก่อสร้าง “คลองขนส่งผิงลู่” คลองคนขุดเพื่อการเดินเรือเส้นแรกหลังการก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีน ล่าสุดเมื่อวันที่ 28 สิงหาคม 2569 คลองขนส่งผิงลู่ได้ผ่านการตรวจรับงานก่อสร้างอย่างเป็นทางการแล้ว นับเป็นการวางรากฐานที่มั่นคงสำหรับการเปิดเดินเรืออย่างเป็นทางการในเดือนกันยายน 2569 นี้

“คลองขนส่งผิงลู่” มีระยะทาง 134.2 กิโลเมตร (ประมาณกรุงเทพฯ – ปราจีนบุรี) เป็น ‘คลองลัด’ ออกสู่ทะเลของพื้นที่เศรษฐกิจจีนตอนใน (เขตฯ กว่างซีจ้วง นครฉงชิ่ง มณฑลเสฉวน และมณฑลยูนนาน) ช่วยร่นระยะทางการขนส่งสินค้า โดยเฉพาะสินค้าโภคภัณฑ์ (Commodities) ให้ใกล้ทะเลมากยิ่งขึ้น ใช้เวลาสั้นลง และมีต้นทุนค่าใช้จ่ายที่ถูกลง

เรือสินค้าขนาด 5,000 ตัน วิ่งทดสอบในคลองขนส่งผิงลู่ เครดิตภาพภาพ : Zhou Hua - Xinhuanet	เรือสินค้ากำลังวิ่งไปยังประตูเรือสัญจรศูนย์หม่าต้าว เครดิตภาพภาพ : Zhou Hua - Xinhuanet
ระดับความรุนแรงของการระบายน้ำเข้า-ออกประตูเรือสัญจร เครดิตภาพภาพ : Zhou Hua - Xinhuanet	เรืออยู่ในอ่างพักน้ำในประตูเรือสัญจรที่ศูนย์หม่าต้าว เครดิตภาพ : Zhou Hua - Xinhuanet

โครงการคลองขนส่งผิงลู่มีปริมาตรดิน/หินขุดสะสมมากถึง 313 ล้านลูกบาศก์เมตร การสะพานข้ามคลองตลอดแนวโครงการจำนวน 27 แห่ง (สะพานสัญจร และสะพานสัตว์อพยพ) การก่อสร้างและการทดสอบระบบร่วมแบบมีน้ำของประตูเรือสัญจร (Navigation Lock) จำนวน 3 แห่ง (ศูนย์หม่าต้าว ศูนย์ฉี่สือ และศูนย์ชิงเหนียน) การก่อสร้างร่องน้ำเดินเรือ (ขุดลอกและปรับระดับของท้องน้ำ) แล้วเสร็จสมบูรณ์

ระบบสาธารณูปโภคและสิ่งอำนวยความสะดวกพื้นฐาน (ป้ายและไฟสัญญาณช่วยการเดินเรือ ศูนย์บริการทางน้ำสำหรับเรือบรรทุก และระบบบริหารการเดินเรืออัจฉริยะ) อยู่ระหว่างการเก็บรายละเอียดขั้นสุดท้าย

พื้นที่ทอดสมอบริเวณปากอ่าวเป่ยปู้ (เมืองชินโจว) เครดิตภาพภาพ : julisling.com	พื้นที่ทอดสมอบริเวณปากอ่าวเป่ยปู้ (เมืองชินโจว) เครดิตภาพภาพ : julisling.com
การติดตั้งตอหม้อยักษ์ในพื้นที่ทอดสมอ (ปากอ่าวเป่ยปู้) เครดิตภาพภาพ : julisling.com	การติดตั้งตอหม้อยักษ์ในพื้นที่ทอดสมอ (ปากอ่าวเป่ยปู้) เครดิตภาพภาพ : Guangxi Daily

ขณะเดียวกัน ผู้รับเหมากำลังเร่งซ่อมแซมและฟื้นฟูพื้นที่ทอดสมอ (ตอหม้อยักษ์) บริเวณปากน้ำอ่าวเป่ยปู้ (เมืองชินโจว) ซึ่งเป็นพื้นที่จอดเทียบเรือบรรทุกสินค้าเวลาน้ำขึ้น-น้ำลง จัดคิวรอผ่านประตูเรือสัญจร จอดหลบคลื่นลมพายุ โดยพื้นที่ก่อสร้างดังกล่าวได้รับผลกระทบจากอิทธิพลของพายุโซนร้อนไมสัก (Maysak) เพื่อให้พร้อมรองรับการใช้งานในเดือนกันยายน 2569

เครดิตภาพ  Pinglu Canal Group (平陆运河集团有限公司)

นอกจากนี้ เขตฯ กว่างซีจ้วง ยังได้ประกาศ “แผนการบริหารจัดการน้ำเพื่อการเดินเรือในคลองขนส่งผิงลู่ ปี พ.ศ. 25690 – 2570” เพื่อสร้างหลักประกัน ‘ในคลองมีน้ำ – บนน้ำมีเรือ’ สำหรับการเดินเรือบรรทุกสินค้าในคลองขนส่งผิงลู่ โดยสามารถรองรับเรือบรรทุกสินค้าในแม่น้ำได้มากกว่า 2,000 ลำ และเรือเดินทะเลขนาดไม่เกิน 2,000 ตันจากทั่วประเทศ (เรือเดินทะเลที่มีคุณสมบัติตรงตามเงื่อนไขการเดินเรือผ่านคลองขนส่งผิงลู่) ราว 3,000 ลำ

ทำไมต้องสร้าง “ประตูเรือสัญจร” จำนวน 3 แห่งในคลองขนส่งผิงลู่? หน้าที่หลักของ “ประตูเรือสัญจร” หรือที่เรียกว่า “ลิฟต์ยกเรือสินค้า” ใช้เพื่อปรับระดับน้ำในพื้นที่ต้นน้ำ-ปลายน้ำในคลองขนส่งผิงลู่ ซึ่งมีระดับน้ำต่างต่างกันถึง 65 เมตร หรือเท่ากับตึก 22 ชั้น (เฉพาะศูนย์หม่าต้าว ระดับน้ำเหนือเขื่อนกับท้ายเขื่อนต่างกัน 30 เมตร หรือเท่ากับตึกสูงเกือบ 10 ชั้น)

ทั้งนี้ ประตูเรือสัญจร 3 แห่ง มีบทบาทสำคัญในการสำรองน้ำเพื่อการเดินเรือด้วย เพราะได้รับการออกแบบเป็น “ประตูเรือสัญจรแบบประหยัดน้ำ” มีการสร้างระบบทดน้ำ (คล้ายแก้มลิง) เพื่อใช้ในประตูเรือสัญจร ซึ่งช่วยลดปริมาณการใช้/ระบายน้ำในลำน้ำหลักและป้องกันไม่ให้น้ำทะเลไหลเข้าคลองลำน้ำในช่วงน้ำทะเลหนุนสูง

คลองผิงลู่ขุดแยกออกมาจากแม่น้ำซีเจียงที่ไหลออกไปปากแม่น้ำเพิร์ล หากไม่มีระบบทดน้ำและระบบประหยัดน้ำจะส่งผลกระทบให้พื้นที่ปลายน้ำของลำน้ำหลักมีปริมาณไม่เพียงพอ และน้ำทะเลทะลักเข้าพื้นที่ด้านใน ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศและการใช้ชีวิตของผู้อาศัยบริเวณปลายน้ำ

รู้หรือไม่... ประตูเรือสัญจรที่ศูนย์หม่าต้าว (Madao Hub) และศูนย์ฉี่สือ (Qishi Hub) เป็น “ประตูเรือสัญจรแบบประหยัดน้ำด้วยระบบอ่างทดน้ำ 3 ชั้น” ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก สามารถประหยัดน้ำได้ราว 60% เมื่อเทียบกับประตูเรือสัญจรทั่วไป สามารถประหยัดการใช้น้ำได้ราวปีละ 1,000 ล้านลูกบาศก์เมตร ซึ่งเท่ากับปริมาณการใช้น้ำของครัวเรือนที่มีสมาชิก 3 คนได้ 8 ล้านครัวเรือนในหนึ่งปี

ส่อง “ค่าผ่านทาง” ของคลองขนส่งผิงลู่ เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม 2569 รัฐบาลกว่างซี (คณะกรรมาธิการเพื่อการพัฒนาและปฏิรูปเขตฯ กว่างซีจ้วง และกรมคมนาคมขนส่งเขตฯ กว่างซีจ้วง) ได้ประกาศ “ค่าธรรมเนียมผ่านประตูเรือสัญจร” ของเรือบรรทุกสินค้าในคลองขนส่งผิงลู่ ดังนี้

• อัตราค่าธรรมเนียม เพดานสูงสุดไม่เกินตันละ 1 หยวน / ครั้ง / ประตูเรือ (ต้นทุนจริงอยู่ที่ตันละ 1.5 หยวน โดยรัฐบาลกว่างซีอุดหนุนให้ส่วนหนึ่ง / บริษัทผู้ดำเนินการสามารถปรับลดค่าธรรมเนียมในอัตราพิเศษได้ตามความเหมาะสม)
• คิดตามระวางตันรวม (Gross Tonnage : GT) ตามที่ระบุในใบจดทะเบียนเรือ (เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการผ่านประตูเรือ ทั้งเรือบรรทุกสินค้า และเรือเปล่า)
• มีผลบังคับใช้ถึงวันที่ 30 กันยายน 2574
• อย่างไรก็ดี ในงานแถลงข่าว (7 ก.ย. 2569) รัฐบาลกว่างซีได้ประกาศแคปเปญ “ฟรี ค่าธรรมเนียมผ่านประตูเรือสัญจร” จนถึง 31 ธันวาคม 2569

หมายความว่า เรือจดทะเบียนขนาด 5,000 ตัน ที่วิ่งผ่านประตูเรือสัญจร 3 แห่ง จะต้องเสียค่าธรรมเนียม 15,000 หยวน (สูตร : เรือ 5,000 ตัน X ประตูเรือ 3 แห่ง)

เมื่อเทียบกับการขนส่งแบบเดิมที่ใช้ท่าเรือในมณฑลกวางตุ้ง สามารถร่นระยะทางได้ 560 กิโลเมตร) หรือใช้แม่น้ำแยงซีเกียงเพื่อออกสู่ที่ทะเลนครเซี่ยงไฮ้ (ร่นระยะเวลาขนส่งได้ 7-10 วัน เพราะมีระยะทางไกล เรือสินค้าแออัด และปริมาณน้ำตามฤดูกาลไม่เสถียร)

เมื่อเทียบการขนส่งทางแม่น้ำกับทางรถไฟ พบว่า การขนส่งทางแม่น้ำมีศักยภาพในการขนส่งสินค้าได้ในปริมาณมาก (เรือขนาด 5,000 ตัน 1 ลำ มีกำลังการขนส่งเท่ากับรถไฟราว 1.5 – 1.7 เที่ยว) มีต้นทุนการขนส่งต่อหน่วยและต้นทุนแรงงานคนในระบบงานขนส่งที่ต่ำ (ประหยัดได้ราวร้อยละ 30 ถึงร้อยละ 50 เรือแม่น้ำมีต้นทุนราว 0.05 – 0.1 หยวนต่อตันต่อกิโลเมตร ขณะที่รถไฟมีต้นทุนราว 0.12 – 0.15 หยวนต่อตันต่อกิโลเมตร) และลดการสิ้นเปลืองทรัพยากร/พลังงานได้มากกว่าการขนส่งทางรถไฟ จึงเหมาะกับการขนส่งสินค้าเชิงทรัพยากร/สินค้าโภคภัณฑ์

ทั้งนี้ บทบาททางเศรษฐกิจของคลองขนส่งผิงลู่ไม่ได้จบที่ “คลองลัดออกสู่ทะเล” เท่านั้น รัฐบาลกว่างซียังวางแผนพัฒนา “แถบเศรษฐกิจคลองขนส่งผิงลู่” โดยส่งเสริมการพัฒนา “คลัสเตอร์อุตสาหกรรม” ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมเชิงยุทธศาสตร์ที่พื้นที่โดยรอบมีพื้นฐานความพร้อมเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว

โดยเฉพาะ “สวนอุตสาหกรรมลิ่วจิง” (Liujing Industrial Park /六景工业园) ในเมืองระดับอำเภอเหิงโจว นครหนานหนิง ซึ่งเป็นต้นทางของคลองขนส่งผิงลู่ ข้อมูล ณ เดือนสิงหาคม 2569 มีนักลงทุนรายใหม่รวมกว่า 280 ราย อาทิ โรงงานแบตเตอรี่และวัสดุใหม่ของ BYD (广西弗迪电池) โรงงานกระดาษ Sun Paper จากมณฑลซานตง (太阳纸业) โรงงานเคมีภัณฑ์ SNF จากฝรั่งเศส (爱森化工) โรงงานแบตเตอรี่และวัสดุใหม่ของ DFD จากมณฑลเหอหนาน (广西宁福新能源)

บีไอซี สถานกงสุลใหญ่ ณ นครหนานหนิง เห็นว่า “คลองขนส่งผิงลู่” จะเป็นอีกหนึ่ง ‘ทางเลือกใหม่’ สำหรับผู้ค้าไทยในการทำการค้าการขนส่งกับจีนตะวันตก ผ่านโมเดลการขนส่ง “เรือทะเล + เรือแม่น้ำ + ราง/ถนน” ซึ่งมีประสิทธิภาพสูง มีต้นทุนเวลาและค่าใช้จ่ายที่ถูกลง รวมทั้งยังเป็น ‘โอกาสใหม่’ สำหรับภาคธุรกิจไทยที่เกี่ยวข้องที่จะเข้ามาลงทุนจัดตั้งธุรกิจในสาขาที่ตนเองมีความถนัด และสอดคล้องกับสาขาอุตสาหกรรมที่ได้รับการส่งเสริมของรัฐบาลกว่างซีอีกด้วย

จัดทำโดย : นายกฤษณะ สุกันตพงศ์ ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทยในจีน ณ นครหนานหนิง
ที่มา หนังสือพิมพ์ Dangdai Guangxi (当代广西) วันที่ 07 กันยายน 2569
บัญชีวีแชททางการ 广西国际频道 วันที่ 01 กันยายน 2569
บัญชีวีแชททางการ 南宁市融媒体中心 วันที่ 30 สิงหาคม 2569
บัญชีวีแชททางการ 平陆运河集团有限公司 วันที่ 28 สิงหาคม 2569
เว็บไซต์ www.xinhuanet.com (新华网) วันที่ 29 สิงหาคม 2569
เว็บไซต์ www.gxnews.com.cn (广西新闻网) วันที่ 29 สิงหาคม 2569
เว็บไซต์ https://news.gmw.cn (光明网 《光明日报》) วันที่ 31 สิงหาคม 2569
เว็บไซต์ http://fgw.gxzf.gov.cn (广西发改委) วันที่ 04 สิงหาคม 2569